
در گاستریت مزمن، پوشش معده بهتدریج ملتهب میشود و بهبودیِ آن نیز دشوار است. گاستریت مزمن با درمان بهتر میشود اما ممکن است نیاز به مراقبت مداوم داشته باشد، زیرا التهاب طولانیمدت باعث از بین رفتن پوشش معده میشود.
ارتباط مخاط معده و گاستریت
مخاط معده حاوی پروتئین محافظ است که از لایههای درونی معده در برابر اسید معده، آنزیمهای گوارشی و عفونت محافظت میکند. زمانی که مخاط معده آسیب میبیند، لایهی درونی معده در معرض اسید معده و آنزیمها قرار میگیرد و ملتهب میشود. در اثر این التهاب، پوشش معده تغییر میکند. از علائم آن میتوان به سیری زودهنگام اشاره کرد.
علل ایجاد گاستریت
از دلایل ایجاد گاستریت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
عفونت باکتریایی بهویژه هلیکوباکترپیلوری
مصرف زیاد الکل
رفلاکس صفرا
مصرف خودسرانهی برخی از داروها
استرس
قرار گرفتن در معرض برخی از تشعشعات
برخی از بیماریها مثل دیابت یا نارسایی کلیه
سیستم ایمنی ضعیف
گاستریت مزمن بر اساس دلیل به وجود آمدن به سه نوع تقسیم میشود:
نوع A
نوع B
نوع C
انواع دیگر گاستریت:
گاستریت هیپرتروفیک غولپیکر (Giant hyperthrophic gastritis)
گاستریت ائوزینوفیلیک (Eosinophilic gastritis)
گاستریت مزمن با چه علائمی همراه است؟
گاستریت مزمن همیشه همراه با علائم نیست اما افرادی که با علائم مواجه میشوند معمولاً این موارد را تجربه میکنند:
درد بالای شکم
سوءهاضمه
نفخ
حالت تهوع
استفراغ
آروغ زدن
اشتها نداشتن
کاهش وزن
فاکتورهای خطرساز گاستریت مزمن
خطر ابتلا به گاستریت مزمن در صورتی که سبک زندگی و عادات غذایی سبب تغییر در پوشش معده شود، افزایش مییابد. اجتناب از موارد زیر میتواند مفید باشد:
رژیم غذایی پرچرب
رژم غذایی پرنمک
سیگار کشیدن
مصرف طولانیمدت الکل
همچنین، سبک زندگی پراسترس و یا ابتلا به بیماری خودایمنی یا بیماریهای خاصی مانند بیمار کرون، خطر ابتلا به گاستریت را افزایش میدهد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در گاستریت، سوزش معده شایع است. اگر سوزش معده بیشتر از یک هفته طول کشید یا در صورتی که علائم رایج گاستریت مزمن را به طور منظم تجربه میکنید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
در صورت بروز هر یک از موارد زیر فوراً به پزشک مراجعه کنید:
استفراغ خونین
ضربان قلب سریع
مشکل در تنفس یا بلع
خوابآلودگی شدید
از حال رفتن ناگهانی
گیجی
مدفوع تیره
معدهدرد مداوم
استفراغ شبیه به تفالهی قهوه

پس از تکمیل آزمایش، بهسادگی میتوانید نتیجه آن را بهصورت اینترنتی از بخش جوابدهی آنلاین سایت آزمایشگاه ملاحظه کنید. در صورت نیاز میتوانید نسخه چاپی را نیز از پذیرش آزمایشگاه دریافت کنید.
تشخیص گاستریت مزمن
پزشک در مورد سابقهی پزشکی و علائمی که شخص دارد، سؤال میکند. ممکن است یکسری آزمایشها نیز تجویز شود، مثلاً:
آزمایش برای باکتریهایی که باعث زخم معده میشوند
آزمایش مدفوع برای بررسی خونریزی معده
آزمایش شمارش سلولهای خونی و آزمایش کمخونی
آندوسکوپی (لوله بلندی که دوربینی به آن متصل است که داخل دهان و دستگاه گوارش قرار داده میشود)
گاستریت معده چگونه درمان میشود؟
مصرف داروها و تنظیم رژیم غذایی، رایجترین راه درمان گاستریت مزمن است. برنامهی درمانی به نوع گاستریت بستگی دارد.
نوع A
نوع B
نوع C
داروها
معمولاً پزشک داروهایی برای کاهش اسید معده تجویز میکند. رایجترین داروها عبارتاند از:
آنتیاسیدها از جمله کربنات کلسیم (Rolaids و Tums)
مهارکنندههای پمپ پروتون مثل امپرازول
کاهش یا حذف آسپرین و دارهای مشابه برای کاهش سوزش معده
در گاستریت نوع سه، با پیروی از توصیههای پزشک، علائم بیماری در عرض چند ساعت از بین میرود. اما معمولاً گاستریت مزمن مدت زمان بیشتری طول میکشد تا بهبود پیدا کند. بدون درمان، گاستریت برای سالها باقی میماند.
رژیم غذایی
ممکن است پزشک برای کاهش التهاب معده، تغییراتی را در رژیم غذایی ایجاد کند. توصیه میشود که از موارد زیر اجتناب کنید:
رژیم غذایی پرنمک
رژیم غذایی پرچرب
الکل، آبجو و شراب
گوشت قرمز و گوشتهای کنسروشده
غذاهایی که مصرف آنها توصیه میشود:
میوهها و سبزیجات
غذاهای سرشار از پروبیوتیک مثل ماست
گوشتهای بدون چربی مانند مرغ، بوقلمون و ماهی
پروتئینهای گیاهی مثل لوبیا
ماکارونی، غلات، برنج و نان
درمانهای جایگزین برای گاستریت مزمن
برخی از مواد غذایی مثل سیر، زغال اخته، زنجبیل و زردچوبه از بین برندهی هلیکوباکترپیلوری معده هستند در نتیجه علائم گاستریت را بهبود میبخشند.
این مواد غذایی کمککننده هستند اما در صورت شدید بودن علائم، لازم است به پزشک مراجعه شود.