
گلبولهای سفید خون که با لکوسیت (Leukocyte) شناخته میشوند، کمتر از 1% از گلبولهای خون را تشکیل میدهند، اما در عین حال نقش بسیار مهمی در سلامتی و محافظت در برابر بیماریها دارند. این سلولها از بدن ما در برابر ویروسها و باکتریها دفاع میکنند. داشتن تعداد گلبولهای سفید خون پایین یا بالاتر از حد طبیعی میتواند ناشی از طیف وسیعی از اختلالات مربوط به خون و مغز استخوان باشد.
مقادیر پایین گلبولهای سفید خون
تعداد کم گلبولهای سفید در اصطلاح پزشکی لکوپنی (Leukopenia) و گاهی لکوسیتوپنی (Leukocytopenia) نامیده میشود. تعداد گلبولهای سفید خون از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
محدوده طبیعی این سلولها معمولا بین 4000 تا 11000 گلبول سفید در هر میکرولیتر خون است. مقادیر کمتر از 4000 معمولا به عنوان تعداد گلبولهای سفید خون پایین در نظر گرفته میشود.
علل کاهش تعداد گلبولهای سفید
تعداد کم گلبولهای سفید اغلب بر اثر مشکلات مغز استخوان ایجاد میشود. مغز استخوان، بافت اسفنجی داخل استخوان است که تولید کننده اکثر سلولهای خونی بدن است.
انواع خاصی از سرطان مانند لوسمی و درمانهای سرطان -مانند شیمیدرمانی- میتوانند به توانایی مغز استخوان در ایجاد گلبولهای سفید آسیب برسانند. مواد شیمیایی مانند بنزن و برخی از آفتکشها نیز این اثر را دارند.
یکی دیگر از دلایل رایج کاهش تعداد گلبولهای سفید خون، وجود عفونت است. عفونت میتواند بر مغز استخوان تأثیر بگذارد و تولید گلبولهای سفید خون را برای بدن دشوار کند. همچنین، هنگامی که بدن با یک عفونت شدید مبارزه میکند، میزان تولید سلولهای سفید، حتی با وجود افزایش تولید، ممکن است کمتر از سرعت استفاده از گلبولهای سفید در مبارزه با عفونت باشد و در نتیجه میزان این سلولها در خون کاهش یابد.
سایر علل لکوپنی شامل اختلالات خود-ایمنی مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید (روماتیسم) است که باعث میشوند بدن اشتباهاً به گلبولهای سفید خود حمله کند. برخی داروها همچنین میتوانند گلبولهای سفید خون را از بین ببرند. کمبود ویتامین، مصرف بیش از حد الکل و رژیمهای غذایی نادرست نیز میتواند تعداد گلبولهای سفید خون را پایین بیاورد.
علائم کاهش تعداد گلبولهای سفید
پایین بودنِ غیرطبیعی گلبولهای سفید خون میتواند منجر به افزایش خطر عفونت از هر نوع شود. تعداد کم سلولهای سفید بهطور مستقیم هیچ علائمی ایجاد نمیکند، اما فردی که در نتیجه لکوپنی قابلتوجه، دچار اختلال ایمنی شده و به عفونت مبتلا میشود ممکن است مشکلات مرتبط با عفونت مانند تب، درد موضعی، خستگی، درد عضلانی، از دست دادن اشتها و ناراحتی عمومی را تجربه کند.

پس از تکمیل آزمایش، بهسادگی میتوانید نتیجه آن را بهصورت اینترنتی از بخش جوابدهی آنلاین سایت آزمایشگاه ملاحظه کنید. در صورت نیاز میتوانید نسخه چاپی را نیز از پذیرش آزمایشگاه دریافت کنید.
خطرات ناشی از کاهش تعداد گلبولهای سفید
خطر اصلی کاهش غیرطبیعی تعداد گلبولهای سفید خون این است که این مسئله تا چه حد ممکن است فرد را در معرض عفونت قرار دهد. در غیاب گلبولهای سفید کافی برای مبارزه با عفونتها، بدن در معرض خطر بیشتری است که هرگونه عفونت (حتی آنهایی که اصولا به عنوان یک عفونت جزئی در نظر گرفته میشوند) ممکن است باعث بیماری جدی و یا حتی مرگ شود.
خطر عفونت برای بیمارانی که سیستم ایمنی بدنشان بنا بر هر دلیلی به خطر افتاده است، خطر بزرگتری محسوب میشود. یکی از نمونههای این مسئله، کاهش میزان نوتروفیل است؛ نوتروفیلها نوعی گلبول سفید خون هستند که در مبارزه با عفونت باکتریایی دخیل هستند. کاهش نوتروفیل، در نتیجهی آثار مخرب شیمیدرمانی و درمان سرطان بر مغز استخوان ایجاد میشود. در این صورت، ممکن است بیمار نیاز به برنامهریزی مجدد روش درمان برای بهبود تعداد سلولهای سفید داشته باشد و احتمالا لازم باشد داروهایی برای تحریک رشد نوتروفیلها مصرف نماید.

از آنجا که لکوپنی بدون علائم است، ممکن است عفونت مزمن در بدن این افراد به دلیل عدمایجاد پاسخ مشهود، ناشناخته باقی بماند؛ لذا بیماران دارای اختلال ایمنی معمولا نیازمند نظارت منظم بر تعداد سلولهای سفید خود، در کنار سایر بررسیهای دورهای سلامت هستند.